nissl tanecikleri ne demek?

Nissl Tanecikleri

Nissl tanecikleri (veya Nissl cisimleri), nöronların sitoplazmasında bulunan ve bazofilik özellik gösteren granüler yapılar. Esas olarak, endoplazmik retikulumun (özellikle granüllü endoplazmik retikulum) ve serbest ribozomların yığınlarından oluşurlar. Bu yapılar, nöronların protein sentezi için gerekli olan temel bölgeleridir.

Temel İşlevleri:

  • Protein Sentezi: Nissl taneciklerinin ana görevi, nöronların hayatta kalması ve işlevlerini yerine getirebilmesi için gerekli olan proteinlerin sentezlenmesidir.
  • Hücresel Metabolizma: Protein sentezi yoluyla, nöronların genel metabolizmasına katkıda bulunurlar.
  • Nöronal Aktivite Göstergesi: Nöron hasarı veya yoğun aktivite durumlarında, Nissl taneciklerinin boyanma yoğunluğu ve dağılımı değişebilir, bu da onların nöronal sağlık ve aktivite hakkında bir gösterge olarak kullanılmasına olanak tanır. Nissl cisimlerinin kaybı veya azalması kromatolizis olarak adlandırılır ve genellikle nöron hasarının bir işaretidir.

Boyanma:

Nissl tanecikleri, bazofilik boyalarla (örneğin, toluidin mavisi veya kresil violet) kolayca boyanırlar. Bu boyalar, ribozomlarda bulunan RNA'ya bağlanarak taneciklerin belirgin bir şekilde görünmesini sağlar.

Dağılım:

Nissl tanecikleri, nöronun soma (hücre gövdesi) ve dendritlerinde yaygın olarak bulunurken, akson tepeciğinde ve aksonun kendisinde bulunmazlar. Bu dağılım, protein sentezinin öncelikle hücre gövdesinde ve dendritlerde gerçekleştiğini gösterir.

Önemli Kavramlar: